Sytuacje, w których rodzice powinni wybrać się z dzieckiem do logopedy:

Dziecko:

• • nie reaguje na swoje imię,
• • ma problemy z komunikacją z otoczeniem,
• • nie nawiązuje kontaktu wzrokowego,
• • nie naśladuje gestów, np. gestu „pa, pa”,
• • ma napady złości lub śmiechu często nieadekwatne do sytuacji, w której się znajduje,
• • nie mówi (brak rozwoju mowy) lub opiekunowie dostrzegają regres mowy – pewne słowa pojawiły się a potem „zniknęły” z czynnego słownika dziecka,
• • w wieku 12 miesięcy nie mówi prostych słów tj. mama, tata, papa, hau, mu (powinno ich być 3 – 5, maksymalnie do 15 miesięcy takie słowa powinny się pojawić); bliżej drugich urodzin dziecko powinno powtarzać bardzo dużo słów, uczyć się każdego dnia nowych; powinno dostrzegać się znaczny przyrost liczby wyrazów,
• • mając 2 lata nie łączy dwóch wyrazów w jedno proste zdanie tj. Mama oć – Mama choć, Tata da – Tata daj, itp.,
• • mając 3 lata nie buduje zdań złożonych z 3, 4 elementów,
• • w wieku 3 lat i więcej mówi niewyraźnie, jest słabo rozumiany przez osoby z dalszego otoczenia, nie mówi, mówi mało, mówi niewyraźnie, posługuje się „swoim” językiem, który jest lub nie jest zrozumiały dla jego najbliższych,
• • nie głuży i nie gaworzy,
• • głużyło ale nie słychać u niego gaworzenia,
• • zatyka uszy na nagły dźwięk,
• • ma wygórowany odruch wymiotny,
• • spożywa tylko wybrane produkty,
• • nie wykazuje chęci do poznawania nowych dań, smaków i zapachów,
• • oddycha przez usta, które są ciągle otwarte,
• • śpi z otwartą buzią, może też chrapać,
• • nie radzi sobie z połykaniem śliny bądź pokarmów,
• • nie umie podnieść, na prośbę rodzica, np. języka do nosa,
• • dopytuje się: Co? Powtórz. Nie słyszę!,
• • zacina się, powtarza sylaby, wyrazy,
• • mówi niewyraźnie, konsekwentnie zamienia dane głoski na inne, nie wymawia niektórych głosek.

Terapię w tym wieku zaleca się, gdy dziecko:

• • nie potrafi na prośbę rodzica / terapeuty podnieść np. języka do nosa, itp.
• • wymawia głoski [l], [t], [d], [n] lub / i inne – międzyzębowo (język dziecka wchodzi pomiędzy jego zęby) lub bocznie (głoski nie brzmią czysto, słyszymy „bulgotanie” śliny),
• • substytuuje (zamienia) głoski:
        [l] na [j],
        [w] na [f],
        [k] na [t],
        [g] na [d],
        [d] na [t],
        [ź] na [ś],
        [dź] na [ć]
  konsekwentnie w wielu wyrazach.

Terapię w tym wieku zaleca się, gdy dziecko:

• • ma jakiekolwiek problemy z wymową głosek z 4 r.ż.,
• • realizuje głoski szeregu syczącego – [s], [z], [c], [dz] lub / i inne – międzyzębowo (język dziecka wchodzi pomiędzy jego zęby) lub bocznie (głoska nie brzmi czysto, słyszymy „bulgotanie śliny”),
• • zamienia głoski szeregu syczącego – [s], [z], [c], [dz] na [ś], [ź], [ć] ,[dź].

Terapię w tym wieku zaleca się, gdy dziecko:

• • ma jakiekolwiek problemy z wymową głosek z 4 lub / i 5 r.ż.,
• • realizuje głoski szeregu szumiącego – [sz], [ż], [cz], [dż] lub / i inne – międzyzębowo (język dziecka wchodzi pomiędzy jego zęby) lub bocznie (głoski nie są wymawiane czysto, słyszymy „bulgotanie” śliny),
• • zamienia głoski:
  szeregu szumiącego – [sz], [ż], [cz], [dż] na [ś], [ź], [ć] ,[dź] lub [s], [z], [c], [dz], [r] na [l] – pod koniec opisanego etapu.

• • niedosłuchu,
• • autyzmu, Zespołu Aspergera, Zespołu Retta, Zespółu Hellera, Zespołu Downa lub innego zespołu genetycznego,
• • niepełnosprawności intelektualnej,
• • opóźnionego rozwoju mowy (ORM),
• • zaburzenia mowy o typie afazji,
• • jąkania,
• • mutyzmu,
• • wady wymowy.